กรรมการหมู่บ้านประกาศขึ้นค่าส่วนกลางเองโดยไม่ประชุมลูกบ้าน ทำได้ไหม ไม่จ่ายได้หรือเปล่า

คำตอบโดยย่อ

ทำไม่ได้ กฎหมายกำหนดชัดว่าการกำหนดและการแก้ไขอัตราค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาและจัดการสาธารณูปโภค ต้องได้รับความเห็นชอบจากมติที่ประชุมใหญ่ของสมาชิก คณะกรรมการมีหน้าที่ดำเนินกิจการภายใต้การควบคุมของที่ประชุมใหญ่ ไม่ใช่ผู้มีอำนาจกำหนดอัตราเอง ประกาศหน้าป้อมยามจึงยังไม่มีผลผูกพันท่าน แต่อย่าหยุดจ่ายทั้งหมด ค่าส่วนกลางอัตราเดิมที่ผ่านมติมาแล้วยังต้องจ่ายตามปกติ เพราะการค้างค่าส่วนกลางมีผลร้ายแรงกว่าที่คิด

๑. อัตราค่าส่วนกลางเป็นเรื่องของที่ประชุมใหญ่

นิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรมีอำนาจเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาและจัดการสาธารณูปโภคจากสมาชิก [1] แต่การกำหนดและการแก้ไขอัตราค่าใช้จ่ายนั้นต้องได้รับความเห็นชอบจากมติที่ประชุมใหญ่ของสมาชิก [2] และคณะกรรมการหมู่บ้านจัดสรรเป็นผู้ดำเนินกิจการตามกฎหมายและข้อบังคับ ภายใต้การควบคุมดูแลของที่ประชุมใหญ่ [3] ข้อบังคับของนิติบุคคลเองก็ต้องมีข้อกำหนดเรื่องการประชุมใหญ่ การเงิน และสิทธิหน้าที่ของสมาชิก [4] ดังนั้นต่อให้ข้อบังคับเขียนให้กรรมการปรับอัตราได้เอง ก็ขัดกับกฎหมาย ใช้บังคับไม่ได้

ส่วนที่กรรมการบอกว่าเงินไม่พอจ้างรักษาความปลอดภัย เป็นเหตุผลที่ฟังได้ แต่ต้องนำไปเสนอที่ประชุมใหญ่พร้อมงบการเงินให้สมาชิกตัดสินใจ ไม่ใช่ตัดสินใจแทน

๒. จ่ายอัตราเดิมไปก่อน ทำได้ แต่ต้องทำให้ถูกวิธี

ท่านจ่ายค่าส่วนกลางตามอัตราที่ที่ประชุมใหญ่เคยมีมติไว้ต่อไปได้ และทำหนังสือถึงคณะกรรมการว่าอัตราใหม่ยังไม่ผ่านมติที่ประชุมใหญ่ตามกฎหมาย จึงขอชำระตามอัตราเดิมจนกว่าจะมีมติ ขอให้ออกใบเสร็จและอย่าปฏิเสธการรับเงิน ถ้านิติบุคคลไม่ยอมรับเงิน ให้โอนเข้าบัญชีนิติบุคคลและเก็บหลักฐานไว้ อย่าถือโอกาสหยุดจ่ายทั้งก้อน

เหตุผลที่ต้องระวัง เพราะผู้ค้างค่าส่วนกลางเกินสามเดือนอาจถูกระงับการให้บริการหรือการใช้สิทธิในสาธารณูปโภค ค้างเกินหกเดือนพนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในที่ดินแปลงนั้นจนกว่าจะชำระครบ และหนี้ค่าส่วนกลางเป็นหนี้บุริมสิทธิเหนือที่ดินของผู้ค้าง [5] การจ่ายอัตราเดิมพร้อมหนังสือโต้แย้งจึงเป็นทางที่ปลอดภัยกว่าการไม่จ่ายเลย

๓. ถ้ากรรมการยืนยันจะเก็บอัตราใหม่

สมาชิกเรียกประชุมใหญ่วิสามัญตามจำนวนที่ข้อบังคับกำหนด เพื่อพิจารณาเรื่องอัตราค่าส่วนกลางและการเงินของนิติบุคคลได้ ในที่ประชุมขอให้คณะกรรมการแสดงบัญชีรายรับรายจ่ายและเหตุผลที่ต้องขึ้น หากเสียงข้างมากเห็นด้วย อัตราใหม่ก็ชอบด้วยกฎหมายและทุกคนต้องจ่าย หากไม่เห็นด้วย กรรมการต้องบริหารตามอัตราเดิม และถ้ากรรมการยังฝืนเก็บหรือระงับบริการแก่ผู้จ่ายอัตราเดิม สมาชิกฟ้องขอให้ศาลเพิกถอนประกาศและเรียกค่าเสียหายได้

ควรเริ่มจากอะไร

• ขอสำเนาข้อบังคับนิติบุคคลและรายงานการประชุมใหญ่ครั้งล่าสุดที่กำหนดอัตราค่าส่วนกลางเดิม
• ทำหนังสือถึงคณะกรรมการ ขอทราบมติที่ประชุมใหญ่ที่รองรับอัตราใหม่ และแจ้งว่าจะชำระอัตราเดิมจนกว่าจะมีมติ
• ชวนเพื่อนบ้านลงชื่อขอเปิดประชุมใหญ่วิสามัญ พร้อมขอให้กรรมการนำงบการเงินมาแสดง
• จ่ายค่าส่วนกลางอัตราเดิมให้ตรงเวลาทุกเดือน และเก็บใบเสร็จไว้ทุกใบ

ตัวบทที่เกี่ยวข้อง

พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 45 (ข้อบังคับนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร) มาตรา 46 (คณะกรรมการอยู่ภายใต้การควบคุมของที่ประชุมใหญ่) มาตรา 48 (3) (อำนาจเรียกเก็บค่าส่วนกลาง) มาตรา 49 (การกำหนดและแก้ไขอัตราต้องผ่านมติที่ประชุมใหญ่) และมาตรา 50 (ผลของการค้างชำระ)

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

อ่านเพิ่มเติม: ลูกบ้านค้างค่าส่วนกลาง นิติบุคคลตัดน้ำตัดไฟได้ไหม · บริการกฎหมายนิติบุคคลอาคารชุดและหมู่บ้านจัดสรร

คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่

แหล่งอ้างอิง

[1] พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 48 (3)
[2] พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 49 วรรคสาม
[3] พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 46
[4] พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 45
[5] พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 มาตรา 50

← กลับสู่ถาม-ตอบกฎหมาย