AMATYAKULLAW FIRMกระดานสนทนา ถามทนายฟ้องลูกหนี้เรื่องยืมเงิน 450,000 บาท ศาลพิพากษาให้เขาจ่ายพร้อมดอกเบี้ยตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่จนวันนี้เขาไม่จ่ายสักบาท ไม่รับโทรศัพท์ ผมนึกว่าศาลตัดสินแล้วจบ ที่จริงต้องทำอะไรต่อครับ เขาทำงานบริษัทเงินเดือนประมาณ 40,000 มีรถหนึ่งคัน บ้านเป็นชื่อแม่เขา ผมจะเอาอะไรได้บ้าง
คำพิพากษาคือ “ใบอนุญาต” ให้ไปบังคับ ไม่ใช่เงิน ท่านต้องยื่นคำขอต่อศาลให้ตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี แล้วนำเจ้าพนักงานไปยึดทรัพย์หรืออายัดสิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ ทำได้ภายใน 10 ปีนับแต่วันพิพากษา จากข้อมูลที่ให้มา เป้าที่เป็นจริงคือ อายัดเงินเดือนส่วนที่เกิน 20,000 บาท คือเดือนละราว 20,000 บาท อายัดบัญชีเงินฝาก และยึดรถถ้าเป็นชื่อเขาและไม่ติดไฟแนนซ์ ส่วนบ้านชื่อแม่เขา ยึดไม่ได้ เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าโอนหนีหนี้ ที่ยังไม่ได้ทำมาหนึ่งปีคือเวลาที่เสียไปเปล่า เริ่มเดือนนี้
เมื่อลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาร้องขอให้บังคับคดีโดยยึดทรัพย์สิน อายัดสิทธิเรียกร้อง หรือวิธีอื่นได้ภายในสิบปีนับแต่วันมีคำพิพากษา และถ้าได้ยึดหรืออายัดไว้บางส่วนภายในเวลานั้นแล้ว ก็ดำเนินการต่อจนเสร็จได้ [1] วิธีการคือยื่นคำขอฝ่ายเดียวต่อศาล ระบุหนี้ที่ยังไม่ได้ชำระและวิธีที่ขอให้บังคับ [2] ศาลออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดี จากนั้นท่านไปตั้งเรื่องที่สำนักงานบังคับคดี วางเงินค่าใช้จ่ายเบื้องต้น และ “นำยึด” หรือ “นำอายัด” คือท่านต้องเป็นคนชี้ว่าทรัพย์อยู่ที่ไหน บัญชีธนาคารไหน ทำงานที่ไหน เจ้าพนักงานไม่สืบให้
เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจยึดทรัพย์สิน อายัดสิทธิเรียกร้องที่ลูกหนี้จะได้รับเงินจากบุคคลภายนอก เช่น เงินเดือนและเงินฝาก และขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึด [3]
เงินเดือนและค่าจ้างของพนักงานหรือลูกจ้างเอกชน ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีเป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละสองหมื่นบาท หรือตามจำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร โดยคำนึงถึงฐานะครอบครัวและจำนวนผู้อยู่ในอุปการะของลูกหนี้ [4] ลูกหนี้เงินเดือน 40,000 บาท จึงถูกอายัดได้ราวเดือนละ 20,000 บาท นายจ้างจะหักส่งสำนักงานบังคับคดีทุกเดือน หนี้ 450,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยจะใช้เวลาราวสองปีครึ่ง แต่เป็นช่องทางที่แน่นอนที่สุดตราบใดที่เขายังทำงานที่เดิม โบนัสและเงินค่าชดเชยอายัดได้ในกรอบที่กฎหมายกำหนดเช่นกัน
ข้อยกเว้นสำคัญ เงินเดือน บำนาญ และรายได้ลักษณะเดียวกันของข้าราชการและลูกจ้างในหน่วยราชการ ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีเลย [4] ถ้าลูกหนี้เป็นข้าราชการ ต้องมุ่งไปที่ทรัพย์สินอื่น
ระหว่างที่ศาลยังไม่กำหนดวิธีบังคับคดี ถ้ามีเหตุจำเป็น เจ้าหนี้ยื่นคำขอฝ่ายเดียวให้ศาลสั่งกำหนดวิธีคุ้มครองประโยชน์ไว้ก่อนได้ [2] และถ้ายังยึดไม่ได้ทันที เจ้าพนักงานบังคับคดีสั่งห้ามลูกหนี้โอน ขาย ยักย้ายทรัพย์นั้นไว้ชั่วคราวได้ [3] ใช้เมื่อรู้ว่าลูกหนี้กำลังจะขายรถหรือโอนเงิน
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274 (สิทธิขอบังคับคดีภายใน 10 ปี) มาตรา 275 (คำขอบังคับคดีและการคุ้มครองประโยชน์) มาตรา 296 (อำนาจเจ้าพนักงานบังคับคดีในหนี้เงิน) มาตรา 301 (ทรัพย์สินที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี) และมาตรา 302 (เงินเดือนและรายได้ที่อายัดไม่ได้หรืออายัดได้บางส่วน)
อ่านเพิ่มเติม: ลูกค้าไม่จ่ายเงินตามสัญญา ส่งโนติสแล้วเงียบ ทำอย่างไรต่อ · บริการกฎหมายสัญญาและธุรกิจ
คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่
[1] ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274
[2] ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 275
[3] ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 296
[4] ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 302
[5] ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 301