ผมเป็นแพทย์ ได้รับหนังสือจากแพทยสภาแจ้งว่ามีญาติผู้ป่วยร้องเรียนเรื่องการรักษา ให้ส่งคำชี้แจงภายในเวลาที่กำหนด ไม่เคยเจอเรื่องแบบนี้มาก่อน ควรเตรียมตัวอย่างไร และเรื่องนี้จะกลายเป็นคดีความไหม
แพทย์ถูกคนไข้ร้องเรียนแพทยสภา ต้องเตรียมตัวอย่างไร

คำตอบโดยย่อ
การร้องเรียนต่อแพทยสภาเป็นกระบวนการตรวจสอบจริยธรรมแห่งวิชาชีพ แยกจากคดีแพ่งและคดีอาญา ผลของเรื่องหนึ่งไม่ได้ผูกพันอีกเรื่องโดยตรง แต่คำชี้แจงและเอกสารที่ยื่นต่อแพทยสภาอาจถูกขอไปใช้ในคดีอื่นได้ การชี้แจงฉบับแรกจึงสำคัญมาก ควรยื่นภายในกำหนด ตอบตรงข้อกล่าวหา และอ้างเวชระเบียนเป็นหลัก
๑. กระบวนการแยกกัน ๓ ทาง
- ทางจริยธรรม แพทยสภาพิจารณาว่าการประกอบวิชาชีพเป็นไปตามข้อบังคับว่าด้วยการรักษาจริยธรรมแห่งวิชาชีพเวชกรรมหรือไม่ ผลอาจกระทบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ
- ทางแพ่ง ผู้เสียหายเรียกค่าเสียหายจากละเมิด ต้องพิสูจน์ความประมาทเลินเล่อและความเสียหาย [1]
- ทางอาญา หากผู้ป่วยถึงแก่ความตายหรือได้รับอันตรายสาหัสจากการกระทำโดยประมาท อาจเป็นความผิดอาญา [2]
แพทย์ที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลของรัฐ ผู้เสียหายต้องฟ้องหน่วยงานของรัฐในทางแพ่ง ฟ้องแพทย์โดยตรงไม่ได้ [3] แต่ไม่ตัดกระบวนการทางจริยธรรมและทางอาญา
๒. เตรียมคำชี้แจงอย่างไร
- ขอสำเนาเวชระเบียนของผู้ป่วยรายนั้นผ่านโรงพยาบาลตามระเบียบ และไล่ลำดับเหตุการณ์จากเวชระเบียน ไม่ใช่จากความจำ
- ตอบเป็นรายข้อตามที่ถูกกล่าวหา อธิบายเหตุผลทางการแพทย์ของการตัดสินใจแต่ละครั้ง และมาตรฐานที่ใช้อ้างอิง
- ระบุการอธิบายความเสี่ยงและการขอความยินยอม พร้อมหลักฐาน
- หลีกเลี่ยงถ้อยคำที่เป็นการยอมรับความผิดโดยไม่จำเป็น หรือโทษผู้ป่วยและบุคลากรอื่นโดยไม่มีหลักฐาน
- แจ้งโรงพยาบาลต้นสังกัดและบริษัทประกันความรับผิดทางวิชาชีพ หากมี ตามเงื่อนไขกรมธรรม์
๓. สิ่งที่ไม่ควรทำ
- ไม่แก้ไขหรือเพิ่มข้อความในเวชระเบียนย้อนหลัง
- ไม่ติดต่อผู้ร้องเรียนเพื่อกดดันให้ถอนเรื่อง
- ไม่ชี้แจงผ่านสื่อสังคมออนไลน์ เพราะอาจละเมิดความลับของผู้ป่วยและทำให้เรื่องขยาย
๔. จะกลายเป็นคดีความไหม
การร้องเรียนต่อแพทยสภาไม่ได้แปลว่าจะมีการฟ้องคดีเสมอไป แต่ผู้ร้องเรียนจำนวนหนึ่งใช้ผลการพิจารณาของแพทยสภาประกอบการตัดสินใจฟ้อง การชี้แจงที่ครบถ้วนและสอดคล้องกับเวชระเบียนตั้งแต่ต้นจึงลดความเสี่ยงทั้งสองทาง
ตัวบทที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 และข้อบังคับแพทยสภาว่าด้วยการรักษาจริยธรรมแห่งวิชาชีพเวชกรรม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420 ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 และมาตรา 300 และพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 มาตรา 5
ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา
อ่านเพิ่มเติม: บริการกฎหมายการแพทย์และธุรกิจสุขภาพ
คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่
แหล่งอ้างอิง
[1] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 420
[2] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 และมาตรา 300
[3] พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 มาตรา 5
