คนไข้ขอให้หมอออกใบรับรองแพทย์ย้อนหลังเพื่อเอาไปลางาน หมอออกให้ได้ไหม เสี่ยงอะไร

คำตอบโดยย่อ

ออกให้ไม่ได้ในแบบที่ถาม ใบรับรองแพทย์เป็น “คำรับรองเป็นเอกสาร” ที่ออกในการประกอบวิชาชีพแพทย์ ถ้าข้อความไม่ตรงกับความจริง เช่น รับรองว่าป่วยและควรหยุดงานในวันที่ท่านไม่ได้ตรวจและไม่รู้ว่าเขาป่วยจริงหรือไม่ เป็นความผิดอาญาฐานทำคำรับรองเป็นเอกสารอันเป็นเท็จ มีโทษจำคุกไม่เกินสองปี และตัวคนไข้ที่เอาไปใช้ก็รับโทษเท่ากัน ยังไม่นับเรื่องจริยธรรมแห่งวิชาชีพที่แพทยสภาลงโทษได้ถึงพักใช้ใบอนุญาต ทางที่ถูกคือตรวจวันนี้ แล้วเขียนตามที่ตรวจพบและตามที่คนไข้ให้ประวัติ โดยระบุให้ชัดว่าส่วนใดเป็นประวัติที่ผู้ป่วยแจ้ง ไม่ใช่สิ่งที่แพทย์ตรวจพบ

๑. ใบรับรองแพทย์เท็จเป็นความผิดอาญาโดยเฉพาะ

กฎหมายอาญากำหนดว่า ผู้ใดในการประกอบการงานในวิชาแพทย์ กฎหมาย บัญชี หรือวิชาชีพอื่นใด ทำคำรับรองเป็นเอกสารอันเป็นเท็จ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และผู้ที่โดยทุจริตใช้หรืออ้างคำรับรองนั้นต้องระวางโทษเช่นเดียวกัน [1]

องค์ประกอบที่น่าสังเกตคือ “โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่น” นายจ้างที่ต้องจ่ายค่าจ้างวันลาป่วยเพราะเชื่อใบรับรอง คือผู้ที่น่าจะเสียหาย ความผิดจึงครบแม้ไม่มีใครเสียหายจริงในที่สุด และไม่ต้องรอให้นายจ้างร้องเรียน เพราะไม่ใช่ความผิดอันยอมความได้

๒. ตรงไหนคือเส้นแบ่งระหว่าง “รับรองตามที่ตรวจ” กับ “รับรองเท็จ”

• ทำได้ ตรวจคนไข้วันนี้ บันทึกวันที่ตรวจเป็นวันนี้ บันทึกอาการที่ตรวจพบวันนี้ และบันทึกประวัติว่า “ผู้ป่วยให้ประวัติว่ามีไข้และอ่อนเพลียตั้งแต่วันที่ … ถึงวันที่ …” พร้อมความเห็นทางการแพทย์ว่าอาการที่ตรวจพบสอดคล้องกับประวัติหรือไม่ ใบรับรองแบบนี้เป็นความจริงทุกบรรทัด นายจ้างจะเชื่อหรือไม่เป็นเรื่องของนายจ้าง
• ทำไม่ได้ ลงวันที่ตรวจย้อนหลัง หรือเขียนว่า “ตรวจพบว่าป่วยและควรหยุดพักวันที่ …” สำหรับวันที่ท่านไม่ได้ตรวจ เพราะเป็นการรับรองข้อเท็จจริงที่ท่านไม่รู้ว่าจริงหรือไม่

คำว่า “เขาป่วยจริง” เป็นสิ่งที่คนไข้บอก ไม่ใช่สิ่งที่แพทย์รู้ การรับรองสิ่งที่ตนไม่รู้ราวกับว่าตรวจพบ คือสาระของความผิดนี้ ความสงสารไม่ใช่เหตุยกเว้นโทษ

๓. ความเสี่ยงทางวิชาชีพ หนักกว่าโทษอาญา

การออกใบรับรองแพทย์ที่ไม่ตรงความจริงเป็นประเด็นจริยธรรมแห่งวิชาชีพเวชกรรม ซึ่งแพทยสภามีอำนาจสอบสวนและลงโทษได้ตั้งแต่ว่ากล่าวตักเตือน ภาคทัณฑ์ ไปจนถึงพักใช้หรือเพิกถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ กรณีประเภทนี้มักเริ่มจากนายจ้างของคนไข้ที่สงสัยแล้วร้องเรียนไปยังแพทยสภาโดยตรง ประวัติการถูกลงโทษจะติดตัวและกระทบการขอใบอนุญาตสถานพยาบาล การเป็นแพทย์ตรวจสุขภาพให้บริษัทประกัน และงานราชการ

นอกจากนี้ ถ้าคนไข้นำใบรับรองไปใช้แล้วเกิดข้อพิพาทกับนายจ้าง ท่านอาจถูกเรียกเป็นพยานและต้องยืนยันต่อศาลว่าตรวจเมื่อใด เวชระเบียนที่ไม่มีบันทึกการตรวจในวันที่ระบุจะเป็นหลักฐานมัดตัวเอง

๔. วิธีตอบคนไข้โดยไม่เสียความสัมพันธ์

อธิบายว่าท่านออกใบรับรองได้เฉพาะตามที่ตรวจวันนี้ และจะบันทึกประวัติการป่วยที่เขาแจ้งไว้ให้ครบถ้วน ซึ่งนายจ้างจำนวนมากยอมรับ และเตือนเขาว่าใบรับรองย้อนหลังที่เป็นเท็จมีโทษกับตัวเขาเองด้วย คนไข้ที่ดีจะเข้าใจ คนไข้ที่ไม่เข้าใจคือคนไข้ที่ท่านไม่ควรเสี่ยงใบอนุญาตให้

ควรทำให้เป็นระบบ

• กำหนดแบบใบรับรองแพทย์ของคลินิกให้มีช่อง “วันที่ตรวจ” “สิ่งที่ตรวจพบ” “ประวัติที่ผู้ป่วยแจ้ง” และ “ความเห็นแพทย์” แยกกันชัดเจน
• บันทึกเวชระเบียนทุกครั้งที่ออกใบรับรอง ให้ตรงกับใบรับรองทุกตัวอักษร
• ติดประกาศนโยบายไม่ออกใบรับรองย้อนหลังไว้ที่คลินิก เพื่อให้บุคลากรใช้อ้างอิงกับคนไข้ได้

ตัวบทที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 269 (ผู้ประกอบวิชาชีพทำคำรับรองเป็นเอกสารอันเป็นเท็จ และผู้ใช้คำรับรองนั้น)

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

อ่านเพิ่มเติม: แพทย์ถูกคนไข้ร้องเรียนแพทยสภา ต้องเตรียมตัวอย่างไร · บริการกฎหมายการแพทย์และธุรกิจสุขภาพ

คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่

แหล่งอ้างอิง

[1] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 269

← กลับสู่ถาม-ตอบกฎหมาย