AMATYAKULLAW FIRMกระดานสนทนา ถามทนายมีเรื่องกับเพื่อนบ้านเรื่องที่จอดรถครับ แล้วเขาไปโพสต์ในไลน์กลุ่มหมู่บ้านที่มีคนอยู่สองร้อยกว่าคน ว่าผมเป็นคนขโมยของหน้าบ้านเขา ลักขโมยเป็นนิสัย ให้ทุกคนระวัง ซึ่งไม่จริงเลย กล้องวงจรปิดก็ไม่มีภาพอะไร ตอนนี้เพื่อนบ้านมองผมแปลก ๆ ผมอยากแจ้งความ ทำได้ไหมครับ และมีกำหนดเวลาไหม เหตุเกิดเมื่อเดือนที่แล้ว
แจ้งความได้ การโพสต์กล่าวหาว่าท่านขโมยของต่อหน้าสมาชิกกลุ่มสองร้อยกว่าคน เป็นการใส่ความต่อบุคคลที่สามโดยประการที่น่าจะทำให้ท่านเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ครบองค์ประกอบหมิ่นประมาท และการโพสต์ให้คนจำนวนมากเห็นอาจเป็นหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาซึ่งโทษสูงขึ้น ข้อที่ต้องรีบคือ ความผิดนี้ยอมความได้ ท่านต้องร้องทุกข์ภายใน 3 เดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องและรู้ตัวคนโพสต์ เหตุเกิดเดือนที่แล้ว ท่านเหลือเวลาราวสองเดือน ถ้าพ้นกำหนดคดีอาญาขาดอายุความทันที
ผู้ใดใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง มีความผิดฐานหมิ่นประมาท โทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ [1] การกล่าวหาว่าเป็นขโมยและ “ลักขโมยเป็นนิสัย” เป็นการยืนยันข้อเท็จจริงที่ทำให้คนเกลียดชังโดยสภาพ สมาชิกกลุ่มคือบุคคลที่สาม และข้อความระบุถึงตัวท่านชัดเจน องค์ประกอบจึงครบ
ถ้าการหมิ่นประมาทกระทำโดยการโฆษณาด้วยเอกสาร ภาพ หรือตัวอักษรที่ทำให้ปรากฏไม่ว่าด้วยวิธีใด หรือป่าวประกาศด้วยวิธีอื่น โทษเพิ่มเป็นจำคุกไม่เกินสองปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท [2] การโพสต์ในกลุ่มที่มีสมาชิกหลายร้อยคนและเปิดให้สมาชิกเข้าอ่านได้ทั่วไป ศาลมักถือเป็นการโฆษณา แต่ถ้าเป็นกลุ่มปิดเล็ก ๆ เฉพาะคนไม่กี่คน อาจเป็นเพียงหมิ่นประมาทธรรมดา
ผู้ถูกกล่าวหาไม่มีความผิดถ้าแสดงความเห็นหรือข้อความโดยสุจริตเพื่อป้องกันส่วนได้เสียของตนตามคลองธรรม หรือติชมด้วยความเป็นธรรม [3] และไม่ต้องรับโทษถ้าพิสูจน์ได้ว่าข้อความนั้นเป็นความจริง เว้นแต่เป็นเรื่องส่วนตัวที่การพิสูจน์ไม่เป็นประโยชน์แก่ประชาชน [4] เพื่อนบ้านจึงอาจอ้างว่าโพสต์เตือนภัยโดยสุจริต ข้อนี้จะอ่อนลงมากถ้าเขาไม่มีหลักฐานใดเลยว่าท่านเอาของไป และใช้ถ้อยคำเกินกว่าการเตือนภัย เช่น “เป็นนิสัย” ซึ่งเป็นการประณามตัวบุคคล ไม่ใช่การเล่าเหตุการณ์
ความผิดฐานหมิ่นประมาทเป็นความผิดอันยอมความได้ [5] และในความผิดอันยอมความได้ ถ้าผู้เสียหายไม่ได้ร้องทุกข์ภายในสามเดือนนับแต่วันที่รู้เรื่องความผิดและรู้ตัวผู้กระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ [6] การร้องทุกข์คือการแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนโดยแสดงเจตนาให้ดำเนินคดี ไม่ใช่การแจ้งไว้เป็นหลักฐานเฉย ๆ ให้บอกพนักงานสอบสวนให้ชัดว่าประสงค์ให้ดำเนินคดี และขอสำเนาบันทึกประจำวันที่ระบุข้อความนั้น หรือจะฟ้องคดีเองต่อศาลภายในสามเดือนโดยไม่ผ่านตำรวจก็ได้
นอกจากคดีอาญา การใส่ความที่ทำให้เสียชื่อเสียงเป็นละเมิดทางแพ่ง ท่านฟ้องเรียกค่าเสียหายต่อชื่อเสียง และขอให้ศาลสั่งให้จำเลยโฆษณาคำพิพากษาหรือข้อความแก้ไขในกลุ่มเดียวกันได้ คดีแพ่งมีอายุความยาวกว่า แต่ในทางปฏิบัติมักฟ้องรวมไปในคดีอาญาเพื่อประหยัดเวลา
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 (หมิ่นประมาท) มาตรา 328 (หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา) มาตรา 329 (ข้อยกเว้นความผิด) มาตรา 330 (พิสูจน์ความจริง) มาตรา 333 (ความผิดอันยอมความได้) และมาตรา 96 (ร้องทุกข์ภายในสามเดือน)
คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่
[1] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326
[2] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 328
[3] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329
[4] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 330
[5] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 333
[6] ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 96