เป็นผู้ผลิตรายเล็ก ส่งสินค้าเข้าห้างค้าปลีกรายใหญ่ ห้างแจ้งให้ลดราคาส่งลงอีก เก็บค่าวางสินค้า ค่าจัดรายการ และค่าธรรมเนียมอื่นที่ไม่มีในสัญญา ถ้าไม่ยอมจะถอดสินค้าออกจากชั้น แบบนี้ผิดกฎหมายไหม ร้องเรียนได้หรือเปล่า
ซัพพลายเออร์รายเล็กโดนห้างใหญ่บังคับลดราคาและเก็บค่าธรรมเนียมสารพัด ร้องเรียนได้ไหม

คำตอบโดยย่อ
อาจผิดกฎหมายการแข่งขันทางการค้า หากห้างใช้อำนาจตลาดหรืออำนาจต่อรองที่เหนือกว่าอย่างไม่เป็นธรรม หรือกำหนดเงื่อนไขทางการค้าที่จำกัดหรือขัดขวางการประกอบธุรกิจของท่านอย่างไม่เป็นธรรม และเกิดความเสียหายแก่ท่าน ท่านร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าได้ และฟ้องเรียกค่าเสียหายได้ แต่ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่รู้หรือควรรู้ถึงเหตุ
๑. พฤติกรรมที่กฎหมายห้าม
กฎหมายห้ามผู้ประกอบธุรกิจกระทำการที่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ประกอบธุรกิจรายอื่น ในลักษณะ [1]
- กีดกันการประกอบธุรกิจของผู้อื่นอย่างไม่เป็นธรรม
- ใช้อำนาจตลาดหรืออำนาจต่อรองที่เหนือกว่าอย่างไม่เป็นธรรม
- กำหนดเงื่อนไขทางการค้าอันเป็นการจำกัดหรือขัดขวางการประกอบธุรกิจของผู้อื่นอย่างไม่เป็นธรรม
การต่อรองราคาตามปกติไม่ผิดกฎหมาย ประเด็นอยู่ที่ความไม่เป็นธรรม เช่น เรียกเก็บเงินที่ไม่ได้ตกลงไว้ล่วงหน้า เรียกเก็บโดยไม่มีบริการตอบแทนจริง บังคับลดราคาย้อนหลัง หรือข่มขู่ถอดสินค้าเพื่อให้ยอมรับเงื่อนไขใหม่
คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้าได้ออกแนวทางพิจารณาการปฏิบัติทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมสำหรับธุรกิจค้าส่งค้าปลีกไว้ ควรตรวจฉบับปัจจุบันจากเว็บไซต์ของสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า เทียบกับพฤติกรรมที่เกิดขึ้น
๒. ทางเลือกของซัพพลายเออร์
- ร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า หากพบว่าฝ่าฝืน ผู้กระทำต้องชำระค่าปรับทางปกครองไม่เกินร้อยละสิบของรายได้ในปีที่กระทำความผิด [2]
- ฟ้องเรียกค่าเสียหาย ผู้ได้รับความเสียหายจากการฝ่าฝืน มีสิทธิฟ้องเรียกค่าเสียหายจากผู้กระทำ [3] ต้องนำคดีสู่ศาลภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่รู้หรือควรจะได้รู้ถึงเหตุ มิฉะนั้นสิทธิสิ้นไป [4]
๓. เก็บหลักฐานอะไร
- สัญญาซื้อขายหรือสัญญาวางสินค้าฉบับที่ลงนาม และเงื่อนไขค่าธรรมเนียมที่ตกลงไว้
- หนังสือ อีเมล หรือข้อความที่ห้างแจ้งเรียกเก็บเงินหรือให้ลดราคา
- ใบลดหนี้ ใบหักเงิน และรายการเงินที่ถูกหักจากค่าสินค้า
- หลักฐานการข่มขู่ถอดสินค้า หรือการถอดสินค้าจริง และผลกระทบต่อยอดขาย
ข้อควรพิจารณาก่อนร้องเรียน
การร้องเรียนอาจกระทบความสัมพันธ์ทางการค้า ซัพพลายเออร์จำนวนมากจึงเลือกเจรจาโดยอ้างหลักเกณฑ์ของกฎหมายและแนวทางของคณะกรรมการก่อน หากไม่ได้ผลจึงร้องเรียน แต่อายุความฟ้องหนึ่งปีเดินอยู่ตลอด ไม่ควรเจรจานานจนเสียสิทธิฟ้อง
ตัวบทที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 57 มาตรา 69 มาตรา 70 และมาตรา 82
ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา
อ่านเพิ่มเติม: พบเงื่อนไขทางการค้าที่อาจไม่เป็นธรรม ควรเตรียมข้อมูลอย่างไร · บริการกฎหมายการแข่งขันทางการค้า
คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่
แหล่งอ้างอิง
[1] พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 57
[2] พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 82
[3] พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 69
[4] พระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มาตรา 70
