วางมัดจำแล้วไม่ทำสัญญาต่อ โดนริบมัดจำได้ไหม

คำตอบโดยย่อ

ขึ้นอยู่กับสัญญาวางมัดจำเป็นหลัก ถ้าสัญญาเขียนไว้ว่ากู้ไม่ผ่านให้คืนมัดจำ ผู้ขายต้องคืน ถ้าสัญญาไม่ได้เขียนไว้ การที่ผู้ซื้อหาเงินมาชำระไม่ได้โดยทั่วไปถือเป็นความเสี่ยงของผู้ซื้อ ผู้ขายจึงอาจริบมัดจำได้ แต่ถ้ามัดจำสูงเกินส่วน ศาลลดให้ริบได้เพียงเท่าความเสียหายที่แท้จริงของผู้ขาย

๑. มัดจำคืออะไร

สิ่งที่ให้ไว้เป็นมัดจำเมื่อเข้าทำสัญญา เป็นพยานหลักฐานว่าสัญญาได้ทำกันขึ้นแล้ว และเป็นประกันการปฏิบัติตามสัญญา [1] มัดจำจึงต่างจากเงินจองหรือเงินดาวน์ที่ไม่ได้ตกลงให้เป็นประกัน ต้องดูว่าเอกสารเรียกเงินนั้นว่าอะไรและตกลงผลไว้อย่างไร

๒. ริบมัดจำได้เมื่อใด

ถ้าไม่ได้ตกลงไว้เป็นอย่างอื่น มัดจำให้ริบได้เมื่อฝ่ายที่วางมัดจำละเลยไม่ชำระหนี้ การชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์ที่ฝ่ายนั้นต้องรับผิดชอบ หรือมีการเลิกสัญญาเพราะความผิดของฝ่ายนั้น [2] ในทางกลับกัน ถ้าฝ่ายที่รับมัดจำเป็นฝ่ายไม่ชำระหนี้ ต้องคืนมัดจำ [2]

๓. กู้ธนาคารไม่ผ่าน ใครรับความเสี่ยง

• สัญญามีข้อกู้ไม่ผ่านคืนมัดจำ ผู้ขายต้องคืนตามข้อตกลง แต่ผู้ซื้อต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของข้อนั้น เช่น ยื่นกู้ภายในเวลาที่กำหนด และแสดงหนังสือปฏิเสธสินเชื่อจากธนาคาร
• สัญญาไม่ได้เขียนไว้ การหาเงินมาชำระราคาเป็นหน้าที่ของผู้ซื้อ เหตุที่ธนาคารไม่อนุมัติจึงมักไม่ใช่พฤติการณ์ที่ผู้ซื้อไม่ต้องรับผิดชอบ ผู้ขายจึงมีทางริบมัดจำได้ เว้นแต่มีข้อเท็จจริงอื่น เช่น ผู้ขายรู้และยอมรับตั้งแต่ต้นว่าการซื้อขายขึ้นอยู่กับผลการขอสินเชื่อ

๔. มัดจำสูงเกินส่วน ศาลลดได้

ในสัญญาที่มีการให้มัดจำ หากต้องริบมัดจำและมัดจำนั้นสูงเกินส่วน ศาลลดให้ริบได้เพียงเท่าความเสียหายที่แท้จริง [3] ความเสียหายของผู้ขายอาจได้แก่ ค่าโฆษณาขายใหม่ ค่าใช้จ่ายที่เสียไป หรือส่วนต่างราคาหากต้องขายต่ำลง ถ้าผู้ขายขายห้องได้ในราคาเท่าเดิมหรือสูงกว่าในเวลาไม่นาน ความเสียหายจริงอาจน้อยกว่ามัดจำมาก

ควรเริ่มจากอะไร

• อ่านสัญญาวางมัดจำว่ามีข้อเรื่องสินเชื่อ ระยะเวลา และการคืนเงินหรือไม่
• ขอหนังสือแจ้งผลไม่อนุมัติสินเชื่อจากธนาคารเป็นลายลักษณ์อักษร
• เจรจาขอขยายเวลาโอนเพื่อยื่นกู้ธนาคารอื่น หรือขอให้คืนมัดจำบางส่วน และทำข้อตกลงเป็นหนังสือ
• หากผู้ขายริบทั้งหมด ให้รวบรวมหลักฐานความเสียหายจริงของผู้ขายเพื่อขอให้ศาลลด

ตัวบทที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 377 และมาตรา 378 (มัดจำ) และพระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7 (ศาลลดมัดจำที่สูงเกินส่วน)

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

อ่านเพิ่มเติม: บริการกฎหมายที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ · บริการสัญญาธุรกิจและข้อพิพาททางธุรกิจ

คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่

แหล่งอ้างอิง

[1] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 377
[2] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 378
[3] พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม พ.ศ. 2540 มาตรา 7

← กลับสู่ถาม-ตอบกฎหมาย