ให้ยืมเงินไม่มีสัญญา มีแต่แชตไลน์ ฟ้องได้ไหม

คำตอบโดยย่อ

ฟ้องได้ หากข้อความไลน์แสดงว่าผู้ยืมยอมรับว่ายืมเงินจำนวนนั้นและจะคืน และพิสูจน์ได้ว่าบัญชีไลน์นั้นเป็นของผู้ยืมจริง กฎหมายยอมรับข้อความอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลักฐานเป็นหนังสือได้ และวิธีการที่ระบุตัวผู้ส่งได้อาจถือเป็นการลงลายมือชื่อ ส่วนสลิปโอนเงินอย่างเดียวพิสูจน์ได้เพียงว่ามีการโอนเงิน ไม่พอเป็นหลักฐานการกู้ยืม

๑. ทำไมต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ

การกู้ยืมเงินกว่าสองพันบาทขึ้นไป ถ้าไม่มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืม จะฟ้องร้องให้บังคับคดีไม่ได้ [1] กฎหมายไม่ได้บังคับว่าต้องเป็นแบบสัญญากู้ หนังสือรูปแบบใดก็ได้ที่แสดงการกู้ยืมและมีลายมือชื่อผู้ยืม

๒. แชตไลน์ใช้แทนสัญญากู้ได้อย่างไร

• เป็นหลักฐานเป็นหนังสือได้ ข้อความที่จัดทำเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ซึ่งเข้าถึงและนำกลับมาใช้ได้โดยความหมายไม่เปลี่ยนแปลง ให้ถือว่ามีหลักฐานเป็นหนังสือตามที่กฎหมายกำหนด [2]
• อาจถือเป็นการลงลายมือชื่อได้ หากใช้วิธีการที่ระบุตัวผู้ส่งและแสดงเจตนาของผู้ส่งเกี่ยวกับข้อความนั้นได้ ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด [3] บัญชีไลน์ที่ผูกกับเบอร์โทรศัพท์และใช้ติดต่อกันเป็นประจำ ช่วยพิสูจน์ข้อนี้
• ศาลรับฟังได้ ห้ามปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานเพียงเพราะเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ แต่ศาลจะชั่งน้ำหนักจากความครบถ้วน การไม่ถูกแก้ไข และวิธีระบุตัวผู้ส่ง [4]

๓. ข้อความแบบไหนใช้ได้ แบบไหนอ่อน

ใช้ได้ดี คือข้อความที่ผู้ยืมพิมพ์เอง และแสดงทั้งสามเรื่อง ได้แก่ ได้รับเงิน จำนวนเงิน และจะคืน เช่น “ได้รับห้าหมื่นแล้วนะ จะคืนให้สิ้นปี” ข้อความในคำถามนี้เข้าลักษณะดังกล่าว

อ่อน คือมีแต่สลิปโอนเงิน หรือมีแต่ข้อความทวงจากฝ่ายผู้ให้ยืมโดยผู้ยืมไม่เคยตอบรับ เพราะอีกฝ่ายอาจอ้างว่าเงินนั้นเป็นเงินให้เปล่า เงินร่วมลงทุน หรือเงินที่ผู้ให้ยืมใช้หนี้เดิม

๔. เก็บหลักฐานอย่างไร

• อย่าลบแชต และอย่าเปลี่ยนหรือรีเซ็ตเครื่องที่มีแชตนั้น
• บันทึกภาพหน้าจอให้เห็นชื่อบัญชี รูปโปรไฟล์ วันเวลา และข้อความต่อเนื่อง ไม่ตัดเฉพาะบางส่วน
• ส่งออกประวัติแชตเก็บไว้อีกชุด และเก็บหลักฐานว่าบัญชีไลน์นั้นผูกกับเบอร์โทรศัพท์หรือเป็นของผู้ยืม
• เก็บสลิปโอนเงินและรายการเดินบัญชีคู่กับแชต

๕. ดอกเบี้ยเรียกได้หรือไม่

ถ้าไม่ได้ตกลงดอกเบี้ยกันไว้ เรียกได้เฉพาะดอกเบี้ยระหว่างผิดนัด ในอัตราตามมาตรา 7 บวกร้อยละสองต่อปี [5] อัตราตามมาตรา 7 ตามถ้อยคำปัจจุบันคือร้อยละสามต่อปี และอาจปรับได้โดยพระราชกฤษฎีกา [6] ผู้ยืมผิดนัดเมื่อหนี้ถึงกำหนดและได้รับคำเตือนแล้วไม่ชำระ หรือเมื่อไม่ชำระตามกำหนดวันแห่งปฏิทินที่ตกลงกันไว้ [7]

๖. อายุความ

หนี้เงินกู้ยืมไม่มีกฎหมายกำหนดอายุความไว้เฉพาะ จึงใช้อายุความทั่วไปสิบปี [8] หากผู้ยืมรับสภาพหนี้เป็นหนังสือ ชำระหนี้บางส่วน หรือกระทำการที่แสดงว่ายอมรับสภาพหนี้ อายุความสะดุดหยุดลง [9] ข้อความไลน์ที่ผู้ยืมยอมรับยอดหนี้ภายหลังจึงมีประโยชน์ทั้งเป็นหลักฐานและในเรื่องอายุความ ทั้งนี้ไม่ควรรอจนใกล้ครบกำหนด เพราะหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์สูญหายได้ง่าย

ควรเริ่มจากอะไร

• เก็บหลักฐานตามข้อ ๔ ให้ครบก่อนทวงถามรอบใหม่
• ทำหนังสือทวงถามระบุยอดเงินและกำหนดเวลาชำระ ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
• หากผู้ยืมเสนอผ่อนชำระ ให้ทำเป็นหนังสือรับสภาพหนี้ที่ระบุยอด งวด และลายมือชื่อ
• หากไม่ได้รับชำระ จึงยื่นฟ้องเรียกเงินกู้ยืมพร้อมดอกเบี้ยระหว่างผิดนัด

ตัวบทที่เกี่ยวข้อง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 (หลักฐานการกู้ยืม) มาตรา 7 และมาตรา 224 (ดอกเบี้ย) มาตรา 204 (ผิดนัด) มาตรา 193/30 และมาตรา 193/14 (อายุความ) และพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 8 มาตรา 9 และมาตรา 11

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

ส่งเรื่องให้สำนักงานพิจารณา

อ่านเพิ่มเติม: บริการสัญญาธุรกิจและข้อพิพาททางธุรกิจ

คำตอบนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปจากข้อเท็จจริงเท่าที่ปรากฏในคำถาม ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะของผู้ใด และไม่ก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างทนายความกับลูกความ ข้อเท็จจริงที่ต่างไปเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผลทางกฎหมายต่างไป และกฎหมายอาจมีการแก้ไขภายหลังวันที่เผยแพร่

แหล่งอ้างอิง

[1] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 วรรคหนึ่ง
[2] พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 8 วรรคหนึ่ง
[3] พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 9
[4] พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 11
[5] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224
[6] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 7
[7] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 204
[8] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30
[9] ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 (1)

← กลับสู่ถาม-ตอบกฎหมาย